Innowacje otwarte vs innowacje zamknięte

W nowym roku powracamy z tematem, o którym napisaliśmy już kilka słów w poprzednim wpisie. Na pierwszy rzut oka innowacje otwarte i innowacje zamknięte mogą wydawać się tematem prostym i niewartym głębszej analizy. Ot, wielka filozofia. Model otwarty to wyjście na zewnątrz organizacji, a model zamknięty to niewychodzenie. Nic bardziej mylnego. Tu nie chodzi tylko i wyłącznie o poprawność teoretyczną. Chcemy jasno pokazać różnice i złożoność zagadnienia, ponieważ bardzo często wybór nieodpowiedniego modelu prowadzi do przepalania pieniędzy i nieefektywnych decyzji biznesowych.

Innowacje otwarte

Zacznijmy z grubej rury, od obalenia swego rodzaju mitu. Innowacje otwarte bardzo często są równane z ogólnym pojęciem innowacji i są utożsamiane ze współpracą ze startupami, dostawcami itp. Badania pokazują, że otwartość rzeczywiście zwiększa efektywność. Jednak z naszego doświadczenia wynika, że wiele wyzwań, które korporacje chcą rozwiązać z wykorzystaniem innowacji otwartych, co w praktyce oznacza wyjście z problemem na zewnątrz organizacji, nie ma sensu.

Winna jest tutaj silosowość oraz brak dobrego zarządzania wiedzą i pomijanie wewnętrznych zasobów czy projektów. W efekcie firma wydaje dużo pieniędzy, traci czas, a finalnie często okazuje się, że to wszystko było niepotrzebne, bo już od jakiegoś czasu w firmie działa podobny projekt. Jak temu zaradzić?

Zacznijmy od poprawnego zdefiniowania innowacji otwartych. Ta koncepcja zakłada, że firma korzysta z zewnętrznych źródeł innowacji poprzez współpracę z podmiotami. Mowa tutaj o przepływie wiedzy, pomysłów i technologii. Co ważne otwarta polityka innowacji powinna się opierać na dwustronnym przepływie informacji pomiędzy jednostkami, co w praktyce oznacza korzystanie z danych z zewnętrznych rozwiązań, ale również dzielenie się własnymi pomysłami i technologiami.

Eksperci podkreślają jednak, aby wystrzegać się całkowitego oddzielania modelu otwartego od zamkniętego, dlatego przyjrzyjmy się teraz innowacjom zamkniętym.

Innowacje zamknięte

Ciekawa obserwacja: innowacje zamknięte jako pojęcie są praktycznie niemożliwe do realizacji. Praktycznie zawsze jest potrzeba szerszego spojrzenia, poszukania wiedzy na zewnątrz. Natomiast strategiczne podejście pokazuje już znacznie więcej, bo wszystko sprowadza się do wyboru.

Przedsiębiorstwo decydujące się na model zamknięty projekty rozwija się w jasno i precyzyjnie określonych ramach. Know-how, technologia, procesy i wartość intelektualna pozostają tylko i wyłącznie w rękach tego przedsiębiorstwa. Nie ma mowy tutaj o współpracy z innymi firmami czy też np. uniwersytetami.

Bardzo trafnie określił to profesor Henry Chesbrough (notabene twórca terminu innowacji otwartych) – innowacje zamknięte to są innowacje rozwijane wewnętrznie. Od pomysłu, poprzez rozwój, kończąc na marketingu – wszystko pozostaje tylko i wyłącznie w rękach jednej firmy. To zdanie chyba całkowicie wyjaśnia temat.

Różnice pomiędzy innowacjami otwartymi a zamkniętymi

Już same definicje jasno pokazują różnice pomiędzy tymi dwoma zagadnieniami, ale przyjrzyjmy się im bliżej. Tę kwestie idealnie obrazuje poniższa tabela:

Model zamkniętych innowacjiModel otwartych innowacji
Zatrudnianie specjalistów w danej dziedzinie.Zatrudnianie oraz współpraca z zewnętrznymi specjalistami
Dokonywanie odkryć oraz ich wdrażanie we własnym zakresie.Bazowanie na wewnętrznych oraz zewnętrznych pracach badawczo-rozwojowych.
Dokonanie odkrycia jest równoznaczne z byciem pionierem na rynku.Czerpanie korzyści z odkryć innych jednostek.
Osiąganie sukcesu rynkowego głównie przez pionierów i innowatorów.Koncentracja na tworzenie dobrego modelu biznesowego, nie na byciu pierwszym na rynku.
Utożsamianie wdrażania innowacji z osiąganiem sukcesu rynkowego (im więcej, tym lepiej).Koncentracja na jakości oraz użyteczności pomysłów (liczy się jak najlepsze wykorzystanie innowacji).
Ochrona własności intelektualnej przed konkurencją.Czerpanie korzyści oraz udostępnianie idei i wiedzy w celu wsparcia modelu biznesowego.

Źródło: Otwarte innowacje: perspektywa współpracy i zarządzania wiedzą

W tej tabeli zebrane zostało wszystko to, o czym pisaliśmy powyżej. Jest to esencja wyciągnięta z obydwu tematów. I mając te kwestie wyjaśnione, pozostaje jedno, najważniejsze pytanie.

Co wybrać: innowacje otwarte czy innowacje zamknięte?

Pójście w stronę innowacji zamkniętych niesie za sobą konieczność zatrudnienia wysokowykwalifikowanych specjalistów i ochrony wartości intelektualnej. Wybór innowacji otwartych zmusza do współpracy, najczęściej z kimś spoza firmy. Jedno i drugie rozwiązanie ma swoje plusy i minusy. Tylko pogłębiona analiza i szersze spojrzenie na biznes pozwolą najlepiej dostosować odpowiedni model do konkretnego przedsiębiorstwa. Niestety nie ma tutaj złotego środka.

W Enky wspieramy tworzenie strategii innowacji dostosowanej do potrzeb przedsiębiorstwa. Staramy się raczej wychodzić na zewnątrz w ramach innowacji otwartych, szczególnie w obszarze nowych technologii. Małym i zwinnym firmom, startupom (lub tym wyspecjalizowanym w technologiach) dużo łatwiej jest nadążyć za trendami. Współpraca z takimi podmiotami pozwala chociażby zaoszczędzić czas i zasoby na monitorowanie i eksperymentowanie z nowymi technologiami. Do tego dochodzą także aspekty kulturowe i budowania przedsiębiorczości wśród pracowników oraz szereg innych benefitów.

Bezwzględnie natomiast należy poddać każdy pomysł, projekt czy inicjatywę procesowi make-or-buy, czyli sprawdzić, czy przypadkiem bardziej efektywne nie będzie realizowanie danego przedsięwzięcia wewnętrznie. Dodatkowo nie we wszystkich przedsiębiorstwach i branżach strategia otwarta będzie efektywna, np. ze względu na trudności w procedurach zamówieniowych. Jednym słowem – to zależy od firmy i jej strategii! Jeżeli szukasz doradztwa w tej kwestii, napisz do nas. Chętnie pomożemy!